Relaties met Duitsland

Historisch

De historische relatie tussen Vlaanderen en Duitsland gaat ver terug in de tijd. Erg bekend zijn de intensieve handelsbetrekkingen tussen de Vlaamse en Duitse steden. Vlaanderen was immers reeds in de Middeleeuwen een belangrijk export- en doorvoerland. Makelaars en diamantenhandelaars uit Vlaanderen stonden mee aan de wieg van wat zich later tot financieel centrum van Europa zou ontwikkelen: Frankfurt am Main.

Politiek

De federale vernieuwing van de Belgische staat, die Vlaanderen verregaande bevoegdheden heeft toegekend, gaf een nieuw elan aan de betrekkingen tussen Vlaanderen en Duitsland.

De akkoorden, afgesloten met de Vlaamse Regering omvatten meer dan 70 overeenkomsten tussen België en Duitsland, die ofwel bilateraal of samen met andere partners gesloten werden.

Vlaanderen is sinds vele jaren ook actief op Europees niveau. Meerdere grensoverschrijdende initiatieven werden gelanceerd om de rol van de regio´s met wetgevende bevoegdheden in het alsmaar groter wordende Europa te versterken. Tijdens deze initiatieven werd nauw samengewerkt met enkele Duitse deelstaten. Noordrijn-Westfalen en Beieren behoren tot de medeoprichters van de werkgroep “Regio´s met wetgevende bevoegdheden” (REGLEG). Ook Baden-Württemberg en Rijnland-Palts zijn sinds kort actief in deze werkgroep.

Economisch

De economische betrekkingen tussen beide landen zijn sterker dan ooit tevoren. Zowel in de industrie als in de dienstensector zijn er talrijke Duitse ondernemingen die in Vlaanderen een prominente rol spelen.

Duitsland is Vlaanderens belangrijkste handelspartner en was in 2015 bijvoorbeeld goed voor een Vlaamse export van 50,6 miljard euro. Ongeveer de helft daarvan ging naar Noordrijn-Westfalen.

Voormalig Vlaams minister-president Kris Peeters (CD&V) en Harry Voigtsberger, toenmalig minister van Economische Zaken, Energie, Bouwen, Wonen en Verkeer van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen, ondertekenden in 2012 een intentieverklaring voor verdere economische samenwerking. De twee regio's willen samenwerken op het vlak van duurzaamheid, klimaatbescherming en grondstoffen- en energie-efficiëntie.

Eind 2015 was de voltallige Vlaamse regering van Geert Bourgeois (N-VA) te gast bij de deelstaatregering van Noordrijn-Westfalen. Ook daar kwamen allerhande thema´s aan bod en besloten beide regeringen tot nauwere samenwerking met betrekking tot integratie in de arbeidsmarkt, een gemeenschappelijke chemiestrategie, de Ijzeren Rijn, hernieuwbare energie, enzovoort.

Cultureel

De Nederlandse taal en literatuur

Duitsland is een erg belangrijk land voor de Nederlandse taal en literatuur. De Nederlandse Taalunie is verantwoordelijk voor de coördinatie van logistieke en financiële ondersteuning en de officiële opvolging van de faculteiten van Nederlandse taalkunde en literatuur.

In Duitsland wordt aan ongeveer 30 hogescholen en universiteiten Nederlands onderricht. De twee grootste centra voor de Nederlandse taal en literatuur bevinden zich aan de Westfaalse Wilhelmsuniversiteit in Münster en aan de universiteit in Keulen. Enkele van de assistenten en professoren zijn trouwens Vlamingen.

Münster is het belangrijkste centrum waar zich in het historische Kramerhuis “das Haus der Niederlände” bevindt. In het Kramerhuis bevonden zich de onderhandelaars van de Verenigde Provincies voor het afsluiten van de Westfaalse Vrede in 1648. De renovatie van het gebouw werd mee gefinancierd door het Vlaamse ministerie van Buitenlandse Zaken (wat nu het departement internationaal Vlaanderen is).

In het huis worden verscheidene culturele activiteiten georganiseerd, waar ook Vlaanderen aan meewerkt. Het “Haus der Niederlände” is de hoofdzetel van de vakgroep Nederlands, de Duitstalige vereniging van leraars, leerkrachten en docenten Nederlands in het ASO-onderwijs, volkshogescholen, hogescholen voor het hoger beroepsonderwijs en universiteiten in Duitsland.

Kunstenaars en artiesten van begin af aan

De laatste tien jaar zijn ook Vlaamse cultuurproducten in Duitsland zeer geliefd geworden. Veel artiesten vonden de weg naar de Duitse podia.

Maar de culturele banden gaan ver terug. Zo woonde de Vlaming Mercator in Duisburg en werd de grote Vlaamse schilder Peter Paul Rubens in de Duitse stad Siegen geboren. Bovendien werden zijn schilderijen door veel Duitse hoven gekocht (Düsseldorf). Omwille van religieuze redenen weken veel Vlaamse schilders uit naar Frankenthal. De Duitse componist Ludwig van Beethoven kwam uit Mechelen en de Vlaamse dichter Paul Van Ostaijen trok voor een korte tijd naar Berlijn. Tot slot was er architect Henry Van de Velde die eerst in Duitsland beroemd werd alvorens hij in zijn eigen land erkenning kreeg.

Vrije tijd en toerisme

Vlamingen gaan nog altijd graag op vakantie naar het romantische Duitsland of trekken naar tentoonstellingen en beurzen in de Rijnlandse steden. Duitse toeristen vertoeven daarentegen graag aan de Vlaamse kust en in de Vlaamse kunststeden.